دکتر زاهد: جهان مدرن مانع بزرگی بر سر راه پالایش هویت دینی و فرهنگی ماست.

دکتر سیدسعید زاهدزاهدانی، استاد دانشگاه شیراز و دبیر علمی همایش تحول در علوم انسانی از دیدگاه آیت الله خامنه ای در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی طلیعه گفت: جهان مدرن دارای ابزارهای گسترده و فراگیر فرهنگی مانند ماهواره و اینترنت است که تلاش می کنند متجددان را سرپا نگه دارند و آنهایی که به فرهنگ و هویت ملی یکتاپرستی اعتقاد دارند را سست کنند و به جرگه کوته بینان متجدد اضافه کنند. این به اصطلاح دشمن بزرگ با آن هیاهو، مانع بزرگی بر راه پالایش هویت دینی و فرهنگی ماست.

استاد دانشگاه شیراز درباره تاثیر فرهنگ غربی بر جوامع خصوصا جوامع اسلامی خاطرنشان کرد: فرهنگ جامعه ما فرهنگ مبتنی بر یکتاپرستی است که از حدود سه هزار سال قبل در کشور ما رواج داشته است. هنگامی که بر اساس یکتاپرستی تمدن و سبک زندگی ساخته می شود و تولیدات فرهنگی مان بر این اساس شکل می گیرد، طبیعتا در مواجهه با فرهنگ و تمدن مدرنی که دارای عمر دویست ساله است، ناهنجاری هایی تولید می شود که از این تقابل نشات می گیرد.

وی افزود: فرهنگ یکتاپرستی با فرهنگ سکولار بسیار متفاوت است. در فرهنگ یکتاپرستی خداوند منشا همه چیز است و نیرو و توان به خواست خداوند است اما در فرهنگ سکولار انسان خودمختار و در حد مالکیت خود محق است و می تواند هر نوع دخل و تصرفی در عالم بکند. از سوی دیگر در فرهنگ یکتاپرستی دنیای آخرتی وجود دارد و افق نگاه به عالم فقط نگاه به این دنیا نیست بلکه افق گسترده ای است که دنیای دیگر و حیات جاودانی را هم در برمی گیرد.

زاهد ادامه داد: فرهنگ سکولار انسان را به زندگی این دنیایی دعوت می کند و محدوده نگاه ما را فقط در همین دنیا متمرکز می کند. در جامعه ما عده ای هستند که تحت تاثیر فرهنگ متعالی دینی هستند که به بی نهایت وصل هستند و امکان همه چیز را از سوی خداوند می دهند بنابراین هیچ محدودیتی در اعمال نیرو در دنیا قائل نیستند و از این جهت ذهن سخاوتمند و بزرگ منش پیدا می کنند. این افراد چون نگاه به حیات جاوید دارند، جیفه کم اهمیت دنیا را به چشم نمی آورند و افق حیات جاوید را در همواره در ذهن و نظر دارند.

رئیس پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز افزود: کسانی که به تمدن غرب مبتلا شدند و به عبارتی متجدد شدند، نه بخشندگی و سخاوت و بزرگ منشی اسلامی را دارند و نه برای خودشان رسالت آنچنانی و حیات جاوید را قائل هستند. بنابراین این افراد حریص، خسیس، کوتاه بین و نگاه به منافع کوتاه مدت این جهانی دارند. ما ترکیبی از این دو نوع نگاه را در جامعه می بینیم و این گونه نیست که عده ای مطلقا نگاه دنیایی و عده ای مطلقا نگاه اخروی داشته باشند بلکه این دو نوع نگاه همزمان در افراد وجود دارد.

وی در ادامه گفت: عده ای سعه صدر زیادی در برابر ناهنجاری ها دارند و کمتر برخورد شدید با آن دارند اما عده ای اعتقاد به بی نهایت ها دارند و دارای صبر کمتری هستند و برای رفع این مسائل به فکر برنامه های کوتاه مدت می افتند که این مساله بر ناهنجاری ها مضاعف می شود. و از سوی دیگر کسانی که  به جیفه دنیا دلخوش هستند از سعه صدر کمتری برخوردار هستند. بنابراین ما با یک طیفی که از یک سو دارای صبر زیاد و گروه دیگری که دارای صبر زیاد نیست روبرو هستیم.

بسیاری از ناهنجاری ها ناشی از برآشفتن ها است

زاهد زاهدانی اضافه کرد: بسیاری از ناهنجاری ها ناشی از برآشفتن ها است. وقتی انسان برای خود رسالت بزرگی قائل شود تن به ناهنجاری های دنیوی نمی دهد. پس فضای عمومی جامعه ما چنین فضایی است و کسانی که از دریای ژرف معارف دینی برخوردار هستند باید تلاش کنند که دانش خود را بروز و عمیق کنند و از طریق امر به معروف و نهی از منکر به کسانی که گرفتار کوته بینی های تمدن مدرن شده اند، زیبایی های زندگی دینی را بشناسانند.

عضو شورای علمی کنگره علوم انسانی اسلامی صدرا بیان کرد: کسانی که به فرهنگ دینی تمسک دارند ابتدا باید دانش خود را بروزرسانی کنند و تلاش کنند با شیوه های  مناسب امر به معروف و نهی از منکر، کسانی را که تحت تاثیر تمدن جدید قرار گرفته اند را به سمت هویت اصیل ایرانی شان بازگردانند. زیرا هویت ملی ما بزرگ منشی و فرهنگ الهی است و باید کسانی که گرفتار تجدد و روزمرگی شده اند، به تدریج به سمت فرهنگ اصیل خود بازگردند.

زاهد با بیان اینکه جهان مدرن دشمن بزرگ ما در برابر فرهنگ الهی و ملی ماست، گفت: جهان مدرن دارای ابزارهای گسترده و فراگیر فرهنگی مانند ماهواره و اینترنت است که تلاش می کنند متجددان را سرپا نگه دارند و آنهایی که به فرهنگ و هویت ملی یکتاپرستی اعتقاد دارند را سست کنند و به جرگه کوته بینان متجدد اضافه کنند. این به اصطلاح دشمن بزرگ با آن هیاهو، مانع بزرگی بر راه پالایش هویت دینی و فرهنگی ما است.

وی اظهار کرد: انقلاب اسلامی به وقوع پیوست تا این پالایش رخ دهد و تمام ازخودگذشتگی هایی که برای انقلاب رخ داد همه برای بیدار کردن افرادی است که تحت تاثیر فرهنگ پوشالی دنیای مدرن قرار گرفتند اما از سوی دیگر دشمن در حال تبلیغ مواضع خود است و جوانان را مورد هجوم خود قرار داده و تهاجم فرهنگی را متوجه جوانان کرده است و بالطبع توانسته بخش زیادی از جامعه را به سمت خود جلب کند.

این جامعه شناس گفت: تا زمانی که تنازع وجود دارد ناهنجاری های اجتماعی ما هم ادامه پیدا می کند. باید نقش تبلیغات و امر به معروف و نهی از منکر را شناسایی کنیم و با شیوه صحیح آن را اجرا کنیم.

زاهد زاهدانی در پاسخ به این سوال که دلیل اصلی رسوخ فرهنگ غربی در بیشتر کشورهای جهان چیست، گفت: داستانی در گذشته در کتاب های فارسی بود که دو نفر را مثال می زد که یک نفر تصویر مار را می کشید و یک نفر اسم مار را می نوشت و به مردم بی سواد نشان می دادند و می پرسیدند مار کدام یک از این دو است. طبیعتا مردم بی سواد تصویر مار را انتخاب می کردند زیرا سواد نداشتند. بنابراین کسی که نوشته مار را انتخاب می کرد منزوی می شد. این داستان مثال خوبی است برای بیان شرایط تمدن مدرن و گسترش آن در جهان.

تمدن اسلامی پیشرفته ترین تمدن قبل از تمدن مدرن است

رئیس پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز افزود: تمدن اسلامی که پیشرفته ترین تمدن قبل از تمدن مدرن است بعد از دوران صفویه رو به انحطاط رفته بود و در کشورهای مختلف دنیا سردرگمی تمدنی وجود داشت. بنابراین زرق و برق های تمدن مدرن که مار را به صورت تصویر به مردم نشان می داد به راحتی توانست مردم خالی از فرهنگ و بصیرت جهان را جلب کرد. اما برخی از جوامعی که از فرهنگ اصیل اسلامی برخوردار بودند در مقابل این فرهنگ مقاومت نشان دادند.

این جامعه شناس گفت: اگر امروز کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا را با کشورهای آسیای جنوب شرقی مقایسه کنید، ظاهرا کشورهای آسیای جنوب شرقی پیشرفته تر و مدرن تر شده اند اما دیگر کشورها به آن درجه از پیشرفت دست نیافته اند. علت آن هم مقاومت و بصیرت است. در میان مسلمانان کسانی بودند که بصیرت فرهنگ الهی را می شناختند و مار نوشته شده را از مار تصویری تشخیص می دادند.

این نویسنده و محقق کشورمان افزود: کشورهای غربی اتحاد و مدیریت کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا را مرعوب خود کردند و ملت های این سرزمین ها نتوانستند تجلی فرهنگ خود را ببینند. اولین حرکتی که در راستای این حرکت شکل گرفت انقلاب اسلامی بود. انقلاب مهم ترین تحولی که بوجود آورد این بود که حاکم ناشایست را عوض کرده و به جای آن حاکم الهی می گذارد. تمام درخشندگی هایی که اکنون در کشور می بینیم محصول انقلاب است زیرا ما توانستیم حاکم فاسد را کنار بگذاریم و حاکم عادلی که ما را به خدا می رساند، در راس امور قرار دادیم.

وی اظهار کرد: تمام کمبودهایی که بعد از انقلاب اسلامی وجود دارند به دلیل عدم تبعیت کامل از حاکم عادل بوده است. من بر فرمایشات مقام معظم رهبری کار علمی انجام می دهم. ما اگر دستورات و فرمایشات ایشان و حضرت امام خمینی (ره) را عملیاتی می کردیم بسیاری از ناشایستگی ها را در جامعه نداشتیم. اگر ما  دستورات و رهنمودهای این دو شخص را در زندگی پیاده کنیم بسیاری از مشلات ما مرتفع می شوند.

معرفت دینی را امروز در جوانان بیشتر می بینیم

استاد دانشگاه شیراز بیان کرد: اینکه دنیا اسیر القائات تفکر مدرن شده به دلیل عدم دسترسی به سرچشمه ناب تمدن الهی است. هجوم تمدن مدرن پرطمطراق است و ابزار شیطانی وسیعی در اختیار دارند که هر جا نوری پیدا شود سعی می کنند خاموش کنند. اما خاصیت نور الهی این است که در سرکوب رشد می کند و هر چه تحت فشار قرار می گیرد، رشیدتر می شود. بنابراین اگر اکنون از نظر ظاهری به نظر می رسد تمدن مدرن در حال گسترش است اما باید گفت عمق فرهنگ اسلامی به مراتب بیشتر از قبل شده و روز به روز بیشتر می شود.

وی در پایان سخنانش گفت: معرفت دینی را امروز در جوانان بیشتر می بینیم و به دلیل فطرت پاکی که دارند از این عمق فرهنگی استقبال بیشتری می کنند. بنابراین نمی توان گفت که فرهنگ غربی روز به روز در حال ضعیف کردن جبهه حق است. به نظر من جبهه حق خود را بازسازی و نقص ها و کمبودهای خود را برطرف می کند و با برطرف شدن نقایص، آینده متعلق به جبهه حق خواهد بود.